Ο πιο σίγουρος τρόπος να λήξει
ο πόλεμος είναι να ηττηθείς
 
 

Ένα βιβλίο για δώρο…

30 Δεκεμβρίου 2019

Κυκλοφόρησε σε νέα μετάφραση η περίφημη επιστολή του Κάφκα στον πατέρα του*, μια πολυσέλιδη επιστολή που για άγνωστους λόγους δεν έφτασε ποτέ στα χέρια του παραλήπτη. Ο μεταφραστής στο επίμετρο μάς θυμίζει πως αυτή η επιστολή γράφτηκε το 1919, όταν ο Κάφκα ήταν 36 ετών, και εκδόθηκε στην πλήρη μορφή της το 1953.

Σε αυτό το γράμμα εναλλάσσονται διαρκώς οι σκληρές κατηγορίες του συγγραφέα προς τον πατέρα του με την αυτοκριτική, έως και την ενοχή («μια στάση επιθετική, η οποία την αμέσως επόμενη στιγμή μετατρέπεται σε αμυντική», διαβάζουμε στο επίμετρο). Ο Κάφκα, αντιμέτωπος με μια ασφυκτική και πανταχού παρούσα πατρική εξουσία, η οποία όμως συμπυκνώνει και έναν ψεύτικο κόσμο του παρελθόντος τον οποίο ο Κάφκα θέλει να διαγράψει από τη ζωή του, δείχνει από την πρώτη πρώτη γραμμή τη διάθεσή του να μιλήσει καθαρά: «Πολυαγαπημένε πατέρα, κάποια στιγμή, προσφάτως, με ρώτησες γιατί ισχυρίζομαι ότι σε φοβάμαι».

Απέναντι στις κατηγορίες του πατέρα του («για ψυχρότητα, αποξένωση και αγνωμοσύνη», «και μάλιστα με τέτοιον τρόπο, σαν να ήταν όλο το φταίξιμο δικό μου»), ο Κάφκα, θέλοντας ίσως να βρει έναν τρόπο «να συνάψουμε ειρήνη κάποιας μορφής», αποτυπώνει τη δική του οπτική για όλα τα θέματα που έχουν αποτελέσει πεδίο σύγκρουσης με τον πατέρα του, χωρίς όμως να αποκρύψει ό,τι προσάπτει ο ίδιος στην καταπιεστική συμπεριφορά του πατέρα. Μιλάει για τα τραύματα, για τις απογοητεύσεις («εσύ ο ίδιος, ο άνθρωπος που αποτελούσε για μένα το μέτρο των πάντων, δεν ακολουθούσες τις αρχές που μου επέβαλλες»), την ασφυξία («όλες μου οι σκέψεις ήταν υποταγμένες στο δικό σου βαρύ αποτύπωμα»), τον φόβο («ήμουν ένα φοβητσιάρικο παιδί»), την ταπείνωση. «Ξέμαθα να μιλώ», λέει, «μου αφαίρεσες πολύ πρώιμα το δικαίωμα του λόγου».

Μιλάει για την τσακισμένη του αυτοπεποίθηση και την ενοχή που αισθανόταν. «Εγώ είχα χάσει την αυτοπεποίθησή μου απέναντί σου και την αντικατέστησα με ένα απέραντο αίσθημα ενοχής». Και βεβαίως δεν θα παραλείψει να αναφερθεί στην «αποστροφή» του πατέρα για τη συγγραφική δραστηριότητα του γιου. Η συγγραφή, λέει ο Κάφκα στον πατέρα του, «ήταν ένας μακρύς αποχαιρετισμός από σένα».

Μια επιστολή που η ανάγνωσή της δικαιώνει την άποψη πολλών μελετητών του έργου του Κάφκα, που την θεωρούν πλέον κλειδί για την κατανόηση πολλών πλευρών του έργου του.

* Φράντς Κάφκα, Γράμμα στον πατέρα, Μετάφραση Βασίλης Τσαλής, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα, Νοέμβριος 2019.

Πηγή Εφημερίδα «Η εποχή»
ΣΧΟΛΙΑ
Το σχόλιό σας...

Η ηλεκτρονική σας διεύθυνση δεν δημοσιεύεται.

Μεταγραφή χουντικού διατάγματος…

Εντυπωσιακές, λέει το Tvxs.gr, είναι οι ομοιότητες που παρουσιάζει το Νομοσχέδιο, που έχει καταθέσει στη Βουλή η κυβέρνηση της Νέας Δη­μοκρατίας για τις «Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις», με το Προεδρικό Διάταγμα υπ’ │ Βλ. ανάρτηση…