Τετάρτη 27 Οκτωβρίου 2021
Πολιτική και Αριστερά εν Τριπόλει
Η ώρα είναι
 
Κυριακάτικο αντίδωρο…
30 Μαΐου 2021

Εδώ και εκεί και φυσικά σε έντυπα και «μέσα» μη «κυβερνήσιμα» μπορεί κανείς να βρει και να διαβάσει κάτι τι, καληώρα να μην περάσει έτσι η κυριακάτικη αργία μας. Τέτοια κείμενα έχουμε υποχρέωση να τά «κλέβουμε»! Και να τα μοιράζουμε σαν αντίδωρο…

Ο νεοφιλελευθερισμός έφερε μαζί του ένα τσουνάμι νεολογισμών, όπως για παράδειγμα η «διακυβέρνηση» και η «κυβερνησιμότητα». Η αλλαγή αυτή τού εννοιολογικού πλαισίου συμπαρέσυρε και τους ίδιους τούς ανθρώπους στη δημόσια και ιδιωτική τους ζωή. Και στο ένα πεδίο και στο άλλο ταυτίστηκε η διαχείριση τών πραγμάτων με τη διαχείριση τών ανθρώπων και δημιουργήθηκε ένας «κυβερνήσιμος» ανθρωπότυπος, ευάλωτος στη χειραγώγηση μέσω τής προπαγάνδας.

Η πανδημία τού κορονοϊού βρήκε έτοιμο ένα έδαφος, στο οποίο είχαν ήδη φυτρώσει τά άνθη του κακού, όπως ο μαζικός κομφορμισμός και η αποπολιτικοποίηση. Ένα σημαντικό κομμάτι τού πληθυσμού είχε φέρει στην εξουσία επικίνδυνους κλόουν τύπου Τραμπ και Τζόνσον ή υπερσυντηρητικούς και ακροδεξιούς πολιτικούς όπως ο Μπολσονάρο, ο Όρμπαν και ο Μόντι. Σ’ ένα ξένο περιοδικό διάβασα ένα άρθρο με τον παράξενο τίτλο «Γιατί εξακολουθούμε να εκλέγουμε ηλίθιους ηγέτες;» και η αλήθεια είναι ότι με προβλημάτισε, χωρίς όμως να με φωτίσει ουσιωδώς η απάντησή του.

Η επιτυχία τού νεοφιλελευθερισμού συνίσταται στο ότι δημιούργησε μια κοινωνική πραγματικότητα που φαντάζει χωρίς εναλλακτική στα μάτια δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Οι αγώνες, οι επιμέρους νίκες, οι αντιστάσεις και οι μάχες οπισθοφυλακής είναι σημαντικότατες ή ακόμα και καθοριστικές για επιμέρους ζητήματα, όμως το «σύστημα» μπορεί να τις αντέξει, απορροφώντας τούς κραδασμούς.

Βασικό χαρακτηριστικό τού κυβερνήσιμου ανθρώπου είναι η μοιρολατρία που «αισθάνονται» τά ρινίσματα σιδήρου όταν έλκονται από τον μαγνήτη. Το αίσθημα αδυναμίας, ανημπόριας και ύπνωσης.

Η κοινωνία μοιάζει να προχωρά λόγω αδράνειας, χωρίς στόχο και προορισμό, αν δεν φτάσουμε να παραδεχτούμε τό παράλογο από οντολογική άποψη συμπέρασμα ότι μόνος λόγος είναι τό αέναο κέρδος. Ο πλανήτης φλέγεται, η μισή ανθρωπότητα πεινάει, χιλιάδες πνίγονται στη Μεσόγειο για ένα καλύτερο αύριο και οι άνθρωποι τού χρήματος ομολογούν κυνικά ότι «έχουν χεσμένο τον πρωθυπουργό» και τη χώρα τους. Το μόνο που τους απασχολεί είναι μια «σημαία ευκαιρίας» και μόνο τους σύνθημα το «γαία πυρί μιχθήτω», δηλαδή ο απόλυτος μηδενισμός.

Ο ανορθολογισμός είναι εγγενής στο νεοφιλελεύθερο σύστημα από άποψη ιστορικής προοπτικής. Τόσο στη λεγόμενη οικονομία τής αγοράς όσο και στους φορείς του, των οποίων η κοντόφθαλμη οπτική καθορίζει σχεδόν κάθε επιλογή τους.

Το παρόν, αποκομμένο από το παρελθόν (που τείνουμε να ξεχνάμε) και από το μέλλον (που αδυνατούμε να φανταστούμε), γίνεται μια παγίδα η οποία εγκλωβίζει τήν καθημερινότητά μας σ’ ένα βασανιστικό αδιέξοδο.

Η συνολική παρακμή τού αστικού πολιτισμού εκφράζεται καθημερινά με τους εθνικισμούς, τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, αλλά και την εμπορευματοποίηση τών πάντων, του εαυτού συμπεριλαμβανομένου. Ο «κυβερνήσιμος» άνθρωπος καλείται να διαχειριστεί μόνος του τα προσωπικά αδιέξοδα και προβλήματα και να γίνει καλός επιχειρηματίας τού εαυτού του. Η αποτυχία να ανταποκριθεί τόν κάνει loser και «προβληματικό».

Μπορούμε από την κυβερνησιμότητα και τη γραφειοκρατική διαχείριση να επινοήσουμε κάτι διαφορετικό σε κοινωνικό και ατομικό επίπεδο; Μπορούμε να εφεύρουμε ένα μέλλον χωρίς τον νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό και την τυραννία τής αγοράς; Μπορούμε να επανεπινοήσουμε την πολιτική συμμετοχή και τη δημοκρατία; Μπορούμε να ξεπεράσουμε τήν κτηνώδη κατανάλωση και να περάσουμε σε ένα στάδιο «ολιγαρκούς αφθονίας»; Μπορούμε να ξαναπιάσουμε το νήμα με το παρελθόν και να σχεδιάσουμε το μέλλον; Από τις απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά θα εξαρτηθεί η πορεία μας τα επόμενα χρόνια, αλλά και η τύχη τού πλανήτη που μάς φιλοξενεί…

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ, Μπορούμε; - Efsyn.gr (Εφημερίδα των Συντακτών)
Αναρτήθηκε στις 30 Μαΐου 2021 , 00:11:59 - Σχόλιο 1 - Εκτύπωση
ΣΧΟΛΙΟ 1
  1. Ο «κυβερνήσιμος άνθρωπος» φέρνει στο μυαλό μου τον «μονοδιάστατο» άνθρωπο του Μαρκούζε. Πώς να του μιλήσεις λόγου χάρη για ελευθερία όταν έχει πειστεί πως είναι ελεύθερος; Για ευτυχία, όταν νομίζει πως είναι ευτυχισμένος…

Το σχόλιό σας...

Η ηλεκτρονική σας διεύθυνση δεν δημοσιεύεται.