Ο πιο σίγουρος τρόπος να λήξει
ο πόλεμος είναι να ηττηθείς
 
 

Το Αθήνησι «Διττόν» Πανεπιστήμιον…

3 Μαΐου 2020

Την είχαμε αυτή την απορία. Γιατί το πρώτο πανεπιστήμιο τής πρω­τεύ­ουσας και της χώρας έχει τη μακροσκελή και διττή ονομασία Εθνικόν και Καποδιστριακόν Παν­επιστήμιον Αθηνών. Ή Αθήνησιν Εθνικόν και Καποδιστριακόν, όπως είναι το «ιστορικά» σωστό.

Την ίδια περίπου απορία θα είχαμε αν η ονομασία του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, που ξεκίνησε από την Τρίπολη, συμπληρωνόταν με τον όνομα «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης», όπως πρότειναν εδώ κάποιοι, ή «Κολοκοτρώνειον». Μπορεί ο Γέρος, που είχε μυαλό, να παρότρυνε σε κάθε ευκαιρία τούς ελληνόπαιδες να μάθουν γράμματα, αλλά σίγουρα σ’ αυτό δεν θα συμφωνούσε. Ένα στρατόπεδο τού αρκεί εκεί που είναι, ίσως μια μέρα και μια από τις κορφές στα Τρίκορφα. Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στην πρωτεύουσα νοερά, μιαν ακόμα Κυριακή τής πανδημίας, τί άλλο να κάνουμε κλεισμένοι μέσα; Από το να λέμε ιστορίες…

Την ιστορία αυτή τη φέρνουμε στο νου μας γιατί σαν σήμερα 3 τού μηνός Μαΐου τού 1837 εγκαινιάστηκε το πρώτο πανεπιστήμιο τής χώρας (και της ευρύτερης ανατολικής Μεσογείου λένε), με την ονομασία «Οθώνειον Πανεπιστήμιον», που στεγάστηκε αρχικά στην κατοικία τού αρχιτέκτονα Σταμάτη Κλεάνθη στην Πλάκα. Τον Νοέμβριο τού 1841 το ίδρυμα μεταστεγάστηκε στο κεντρικό κτίριο τού Πανεπιστημίου, σχεδιασμένο από τον δανό αρχιτέκτονα Χανς Κρίστιαν Χάνσεν, που έκτοτε κοσμεί την ομώνυμη λεωφόρο και την πρωτεύουσα.

Το «Οθώνειον» και ύστερα το «Εθνικόν» επίθετο, ευτυχώς και περιέργως όχι και αυτό «Βασιλικόν», είχαν τη λογική τους. Το δεύτερο όμως μέρος τής σημερινής ονομασίας τού πρώτου πανεπιστημίου τής χώρας το «έδωσε» το 1911, μετά θάνατον, ο Ηπειρώτης ευεργέτης Ιωάννης Δόμπολης (1769 - 1850), πλούσιος έμπορος που ζούσε στη Ρωσία και γνώριζε τον Ιωάννη Καποδίστρια, είχε μάλιστα υπηρετήσει εδώ υπό τον Κυβερνήτη. Ο Δόμπολης διέθεσε την περιουσία του στο ελληνικό δημόσιο, να ιδρυθεί πανεπιστήμιο στην πρωτεύ­ουσα της Ελλάδος, υπό τον όρο πως το νέο ίδρυμα θα ονομαζόταν «Καποδιστριακόν», προς τιμήν τού επιφανούς ανά τον κόσμο πολιτικού ανδρός, του οποίου τάφος δεν υπήρξε πάσα γη, αλλά η Ελλάς.

Να ιδρυθεί μετά από πενήντα χρόνια. Γιατί; Υπολόγιζε, ο με την καλή έννοια εθνικόφρων διαθέτης, πως τότε πρωτεύουσα τής Ελλάδας θα ήταν η Κων­σταντινούπολη! Και αυτό ήταν όρος τής διαθήκης του… Ο Δόμπολης είχε ζήσει λίγο στην Ελλάδα, όσο αυτή είχε την ευτυχία να έχει κυβερνήτη τον Καποδίστρια. Δεν υπο­λόγισε ξαναγυρίζοντας στην Αγία Πετρούπολη, μετά τη δολο­φονία τού φίλου του, πως άφησε πίσω του πολίτες και πολιτικούς που θα εξελίσσονταν σε …διαόλου κάλτσες.

Τί κάνανε λοιπόν το 1911 οι «κληρονόμοι» τού Δόμπολη; Αντί να φτιάξουν ένα άλλο πανεπιστήμιο με τα λεφτά του, με πιο σύγχρονες και εμπειρικές προδιαγραφές, να έχουμε κι εμείς σήμερα ένα ελληνικό «Χάρβαρντ», ένα «Δομπόλιαν» (κατά το Κολάμπιαν…) τέλος πάντων. Ώστε να μην ξενιτεύονται οι «κληρονόμοι» τών «κληρο­νόμων» τού Δόμπολη και γυρίζουν πίσω ασπούδαχτοι να μάς κυβερνάνε… Ο όρος περί πρωτεύουσας στην Πόλη, δεν ετίθετο πλέον. Ο Κεμάλ και οι Νεότουρκοί του μάς είχε κόψει οριστικά τη φόρα από το 1908, για να μην πούμε πως μας είχε κοπεί από το 1897, όταν οι «παλιότουρκοι» κόντεψε να ξαναπάρουν τη Λαμία!

Τί κάνουν; «Σπάνε» στα δύο το Πανεπιστήμιο! Διατηρούν το «Εθνικόν» και «ιδρύουν» το «Καποδι­στριακόν», το οποίο κληρονομεί τα λεφτά τού Δόμπολη… Για να δικαιολογήσουν δε την «ιερή» πράξη τους (αφού το πληρωθέν κληροδότημα τού αει­μνήστου την καθηγίασε), αναθέτουν στο «Εθνικόν Πανεπιστήμιον» τις θετικές επιστήμες και στο «Καποδιστριακόν» τις θεωρητικές! Ακόμα δεν έχουν καταλάβει πως έπρεπε να είχε γίνει το αντίθετο…

Εν πάση περιπτώσει, αυτά ίσαμε το 1932, που το πρώτο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της χώρας «ενοποιή­θηκε» και μετονο­μάστηκε σε Αθήνησιν Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον, ονομασία που διατηρεί σχεδόν αναλλοίωτη μέχρι σήμερα (ΕΚΠΑ). Κατάφεραν όμως το ακατόρθωτο. Και τα λεφτά τού Δόμπολη έβαλαν στο ταμείο τους για καλό «εθνικό» σκοπό, όνομα και πράγμα. Η πίτα ολάκερη! Και τον σκύλο τους χορτάτο! Διώχνουν από πάνω τους το εθνικό άγος τής δολοφονίας τού Καποδίστρια…

Έξω από το Πανεπιστήμιο τής Αθήνας έχουν στηθεί, ανάμεσα σ’ άλλα, δύο αγάλματα. Του Ιωάννου Καποδίστρια, πράγμα που απ’ ό,τι αφήσαμε να εννοηθεί, είναι απόλυτα κατανοητό, αλλά και οφειλόμενο ίσως από κάθε πόλη μας. Και στ’ αριστερά του, τού Αδαμαντίου Κοραή, για επίσης κατανοητούς λόγους. Θα αρκούσε ίσως, ότι στον Κοραή οφείλουμε την ωραία, περιεκτική, κατανοητή και ενίοτε επαναστατική αυτή λέξη. Πανεπιστήμιον…

ΤΡ.
ΣΧΟΛΙΑ
Το σχόλιό σας...

Η ηλεκτρονική σας διεύθυνση δεν δημοσιεύεται.

Έβρος ανέστη!

Οι ιεράρχες μας επέδειξαν μια κάποια σύνεση και δεν μετέτρεψαν την εξ αναβολής Ανάσταση σε θεατρική παράσταση. Σύνεση που δεν φαίνεται να επιδεικνύουν την ίδια ημέρα οι σκηνοθέτες τού «πολιτικού» θεάτρου. │ Βλ. ανάρτηση…