Δευτέρα 29 Νοεμβρίου 2021
Πολιτική και Αριστερά εν Τριπόλει
Η ώρα είναι
 
Τρίπολις, η πόλις του η απερίγραπτος…
6 Νοεμβρίου 2021

Θεσσαλονίκη 1981. Σ’ ένα άσημο τυπογραφείο τής πόλης τυπώνεται ένα βιβλίο που έμελλε να αποτελέσει τομή στην ελληνική πεζογραφία.

Ο συγγραφέας του σχεδόν άγνωστος, ο τίτλος του άβολος, «…από το στόμα τής παλιάς Remington…». Πέρασαν 40 χρόνια από την έκδοση τού βιβλίου και 23 χρόνια από τον πρόωρο θάνατο τού συγγραφέα. Η γενέτειρά του δεν εδέησε ούτε φέτος, μέσα σ’ ένα πλήθος επετειακών εκδηλώσεων, να θυμηθεί και να αφιερώσει μια μέρα στον πιο σημαντικό συγγραφέα της. Το μηνιαίο περιοδικό λόγου και τέχνης «Χάρτης» τού αφιερώνει τό τεύχος τού Νοεμβρίου…

Λίγα είναι γνωστά για τη ζωή του. Ο Γιάννης Πάνου γεννήθηκε ως Γιάννης Παναγιωτόπουλος στην Τρίπολη το 1943, από γονείς μετοίκους από το χωριό Δολιανά τής ορεινής Κυνουρίας. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Πολυτεχνείο Θεσσαλονίκης. «Θρύλος τής εποχής τού 1-1-4», «συντάκτης ελευθερόφρονος φοιτητικού εντύπου», «βιβλιολάτρης και βιβλιοφάγος» (όπως τον έχουν αποκαλέσει), έζησε και εργάσθηκε στην πόλη τής Θεσσαλονίκης, συνδέθηκε με συγγραφείς τού πρώτου «Τραμ» και με την πνευματική κίνηση τής «Βιβλιοθήκης» (ως συνέταιρος τής Νόρας Αναγνωστάκη), ενώ μοιράστηκε αδιάλειπτα τα πρωτοποριακά θεατρικά εγχειρήματα τής συντρόφου του Ρούλας Πατεράκη. Το 1986 μετακόμισε και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.

Στα γράμματα εμφανίστηκε σε ηλικία 28 ετών, το 1971, στην ομαδική αντιδικτατορική έκδοση «Νέα Κείμενα», με το δισέλιδο αφήγημα «Εκείνα τα χρόνια». Στο τέλος τού κειμένου δίνεται ο τόπος (Θεσσαλονίκη) και ο χρόνος συγγραφής (Νοέμβρης, 1970). Εύκολα αναγνωρίζει κανείς το αυτοβιογραφικό υπόβαθρο στο μετέπειτα έργο τής πρώτης ωριμότητας, αφού πυρηνικά στοιχεία τού αφηγήματος θα χωνευτούν αναπλασμένα στο σώμα τού πρώτου μυθιστορήματος. Εναύσματα και στη δική του περίπτωση οι εμπειρίες τής δεκαετίας 1940 - 1950, που παρέχουν και κάποια, χρήσιμα, βιογραφικού τύπου κλειδιά πρόσβασης στον μυθιστορηματικό του κόσμο.

Μετά από δέκα χρόνια, τον Μάιο τού 1981 και σε ηλικία 38 ετών, κυκλοφορεί τό πρώτο του μυθιστόρημα, με τον τίτλο «…από το στόμα τής παλιάς Remington…», από τον εκδοτικό οίκο και τυπογραφείο «Τρίλοφος» τής Θεσσαλονίκης, αφού προηγουμένως ο εκδοτικός οίκος «Ερμής» είχε απορρίψει τήν έκδοση…

Το 1986, ο Γιάννης Πάνου δημοσιεύει μια ιδιόρρυθμη περιηγητική περιγραφή τής Τρίπολης, αρθρωμένη σε πέντε παραγράφους. Σύμφωνα με την [παιγνιώδη] υποσημείωση, «η περιγραφή τής Τριπόλεως συντάχθηκε κατόπιν παραγγελίας τής Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, για ν’ αποτελέσει τήν εισαγωγή σ’ έναν τουριστικό οδηγό τής περιοχής. Για λόγους που δεν διευκρινίστηκαν, το κείμενο δεν περιελήφθη στην τελική έκδοση» [Σημ. ΤΡ. Ο τίτλος μας, από την περιγραφή. Θα αναδημοσιεύσουμε εν καιρώ αποσπάσματα].

Το 1987, δημοσιεύεται, πάλι στο περιοδικό «Τέταρτο», μια νέα συνεργασία του. «Το όνομα τού θηρίου. Το έμβλημα τού πονηρού, ο ωραίος Συχέμ και η …κυκλοφοριακή συμφόρηση», όπως είναι ο πλήρης τίτλος της. Είναι μια σύντομη, παιγνιώδης, εμπεριστατωμένη καββαλιστική πραγματεία, άσκηση στις κρυφές σημασίες και τη μαγική αριθμολογία τού αριθμού 666, η οποία «έχει σαν κέρδος μια σειρά μικρές ιστορίες».

Το 1998, μετά από δεκαεπτά ολόκληρα χρόνια συγγραφικής σιωπής, κυκλοφορεί τό δεύτερο μυθιστόρημά του, η «Ιστορία τών Μεταμορφώσεων», από τις Εκδόσεις Καστανιώτη και επανεκδίδεται η «παλιά Remington» [Σημ. ΤΡ. Και για τα δύο αυτά μυθιστορήματα θα ακολουθήσουν δημοσιεύσεις τού Τριπολίτη].

Λίγους μήνες αργότερα, ξημερώματα Κυριακής 11 Οκτωβρίου 1998, ο διακριτικός και αθόρυβος Γιάννης Πάνου πεθαίνει, ύστερα από εξάμηνη μάχη με τον καρκίνο. Ήταν πενήντα πέντε ετών. Η νεκρώσιμη ακολουθία τελέστηκε την άλλη μέρα στην Αγία Ειρήνη τής Πλάκας. Ο τάφος του βρίσκεται στο Α´ Νεκροταφείο Αθηνών.

ΧΑΡΤΗΣ, τ. 35, Νοέμβριος 2021 - Αφιέρωμα
Αναρτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2021 , 00:11:32 - Σχόλιο 1 - Εκτύπωση
ΣΧΟΛΙΟ 1
  1. «Το σπίτι του Καρυωτάκη στέκει ασάλευτο και ροζ. Έρημο μέσα κι έξω. Ένας φιλότεχνος που ζούσε σε μια κάμαρα του ισογείου και φρόντιζε να φράζει με χαρτόνια τα σπασμένα τζάμια, πέθανε και αυτός. Τώρα οι κάργες». Από την περιγραφή της Τρίπολης του Πάνου. Τί και αν το «αναπαλαιώσανε», προφητικό, κάργες…

Το σχόλιό σας...

Η ηλεκτρονική σας διεύθυνση δεν δημοσιεύεται.