Ο πιο σίγουρος τρόπος να λήξει
ο πόλεμος είναι να ηττηθείς
 
 

Democratura…

30 Ιουλίου 2020

Γηράσκω αεί διδασκόμενος. Χτες βράδυ, μιλώντας με έναν εξ αγχιστείας συγγενή εξ Ιταλίας και εξηγώντας του τα πράγματα στην Ελλάδα, έμαθα έναν νεολογισμό τής ιταλικής, τη democratura, συμφυρμός τού democrazia και τού dittatura.

Εμείς αυτό το λέμε «ανελεύθερη δημοκρατία»… Σύμφωνα με τη Wikipedia, τυπικές χώρες με καθεστώτα ανελεύθερης δημοκρατίας είναι η Πολωνία, η Τουρκία, η Ουγ­γαρία, η Λευκορωσία, η Ρωσία, η Ταϊλάνδη, η Σιγκαπούρη, η Κίνα και το Ιράν. Προς το παρόν δεν περιλαμβάνεται η Ελλάδα. Ακόμα δεν έχουμε φτάσει σ’ αυτό το σημείο, πλησιάζουμε επικίνδυνα όμως.

Στην «ανελεύθερη δημοκρατία» διεξάγονται εκλογές, είναι σε ισχύ ένα Σύνταγμα που προβλέπει ατομικές ελευθερίες, το οποίο όμως δεν δεσμεύει την εξουσία, δεν τηρείται, είναι σαν να μην υπάρχει, τυπικά ισχύει η διάκριση τών εξουσιών, οι οποίες ευθυγραμμίζονται εκουσίως με τον εκάστοτε «ιδιοκτήτη» ή υποχρεώνονται να το κάνουν (οι τρεις τυπικές καθώς και η άτυπη τέταρτη, τών ΜΜΕ).

Με ρώτησε ο εξ αγχιστείας συγγενής, αν υπάρχει ελευθερία τού λόγου στην Ελλάδα. Και βέβαια υπάρχει, είναι δυνατόν να μην υπάρχει στη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία; Άλλο είναι το ζήτημα. Είσαι ελεύθερος να πεις ό,τι θέλεις, δεν πρέπει όμως να απαιτείς κάποιο αποτέλεσμα. Όπως επίσης υπάρχει η ελευθερία τών συναθροί­σεων, γνωρίζοντας όμως ότι τα «παιδάκια με τα μαύρα» έχουν το συνταγματικό δικαίωμα να ανοίγουν κεφάλια ατιμώρητα. Είμαστε ελεύθεροι, αρκεί να μη διεκδικούμε ελευθερίες…

Σ’ αυτό το σημείο ο εξ αγχιστείας συγγενής μίλησε για democratura. Φοβάμαι ότι αυτό θα είναι το καθεστώς τού μέλλοντος. Από τη μια, οι ιδέες έχουν εκλείψει αφήνοντας τις πρωτοπορίες χωρίς δελεαστικά, πειστικά συν­θήματα. Και από την άλλη, οι κοινωνίες έχουν τη συνοχή τής άμμου (τί είναι στο κάτω - κάτω η άμμος, αν όχι διαβρωμένο πέτρωμα;). Όσες διάγουν σε σχετική ευημερία δεν βλέπουν το λόγο να αντιδράσουν, άλλες είναι τελείως ανήμπορες, στη μέση βρίσκονται αυτές που φοβούνται να χάσουν τα ψίχουλα που ακόμα κατέχουν.

Υ.Γ. Ο όρος democratura δεν αποτελεί ακριβώς νεολογισμό όπως αναφέρει το λεξικό Treccani, από το οποίο όμως μαθαίνω ότι έχει χρησιμοποιηθεί από τον σπουδαίο λατινοαμερικάνο δημοσιογράφο και συγγραφέα Εντουάρντο Γκαλεάνο (πέθανε πρόσφατα) και συναντάται και στην ισπανική και στη γαλλική. Ένας φίλος με ενημέρωσε ότι τον όρο αυτόν τον είχε ήδη ήδη διατυπώσει αρχές τής δεκαετίας τού ’50 ο ιταλός σοσιαλιστής Giuseppe Faravelli (βλ. εικόνα τού σχετικού βιβλίου του) σε ομιλία του σ’ ένα συνέδριο τού Ιταλικού Σοσιαλδη­μοκρατικού Κόμματος (PSDI) στη Γένοβα, την εποχή που στην Ιταλία ο σοσιαλισμός δεν είχε ακόμα καταντήσει βρισιά, εξ αιτίας αυτού τού κόμματος. Δεν ανακαλύπτουμε δηλαδή την Αμερική…

Omnia Sunt Communia
ΣΧΟΛΙA 2
  1. Democrazia η δημοκρατία, dittatura η δικτατορία, τη democratura δηλαδή μπορεί να τη λέμε κάποτε «δημοκρατορία τής 7ης Ιουλίου 2019» ή «δημοκρατορία τού Μητσοτάκη», κατά τα γνωστά…

  2. Από ένα άρθρο του Pierfranco Pellizzetti στη «La Repubblica» της 15.07.2020 με τίτλο «Το μετέπειτα της Ανοιχτής Κοινωνίας: democratura ή αυτοκτονία;» (Il dopo Società Aperta: democratura o suicidio?) πάνω στο δοκίμιο των Ivan Krastev και Stephen Holmes, «Η αντι-φιλελεύθερη εξέγερση - Πώς η Δύση χάνει τη μάχη της για τη δημοκρατία» (La rivolta antiliberale – Come l’Occidente sta perdendo la sua battaglia per la democrazia, Mondadori, Milano 2020):
    «Τώρα που η ανατολική Ευρώπη απελευθερώθηκε από την αλλότρια ιδεολογία του κομμουνισμού μπορεί να επιστρέψει στην πραγματική της ιστορική κοίτη, τον φασισμό». Paul Krugman, 2018.
    «Η μοντέρνα ολοκληρωτική δημοκρατία είναι μια δικτατορία που βασίζεται στον λαϊκό ενθουσιασμό.» Jacob L. Talmon, 1967.
    Δεν είμαι σε θέση να μεταφράσω το παραπάνω άρθρο, διαβάζοντάς το συνειδητοποιώ ότι η κατάσταση είναι κάτι περισσότερο από τραγική. Μετά την κατάρρευση του αντίπαλου δέους, οι ελίτ προχωρούν ανεμπόδιστες στον ολικό μετασχηματισμό της ανθρώπινης κοινωνίας σύμφωνα με τις ορέξεις τους, τινάζοντας στον αέρα αξίες και ιδεώδη. Μπορούν και το κάνουν. Τι έχουμε να αντιτάξουμε απέναντι σε αυτή την επίθεση; Ποια τα όπλα μας; Στη χτεσινή Efsyn.gr υπάρχει ένα ενδιαφέρον κείμενο - συνέντευξη του Αλέν Καγέ με τίτλο «Η τέχνη της συμβίωσης», που μας δείχνει ότι πρέπει να επινοήσουμε νέα εργαλεία σκέψης, αφού κατανοήσουμε τις προοπτικές και τους κινδύνους. Οι ανάγκες μας δεν άλλαξαν, το περιβάλλον στο οποίο ζούμε προσπαθούν να μας το αλλάξουν και, αν δεν είμαστε συμβατοί με το νέο περιβάλλον, δικό μας πρόβλημα.

Το σχόλιό σας...

Η ηλεκτρονική σας διεύθυνση δεν δημοσιεύεται.

Το υποκείμενο νόσημα…

Σήμερα κατέληξε από τον κορονοϊό ένας συνάνθρωπός μας 25 χρονών. Ναι, αλλά είχε υποκείμενο νόσημα… Ανάμεσα στις ελληνικές «θεωρίες συνωμοσίας» γύρω από τον κορονοϊό, συγκαταλέγονται και δύο που έχουν γίνει πλήρως │ Βλ. ανάρτηση…