Ο πιο σίγουρος τρόπος να λήξει
ο πόλεμος είναι να ηττηθείς
 
 

Η αυθεντική* ιστορία, τρίτη ημέρα…

16 Νοεμβρίου 2020

Την 16η Νοεμβρίου 1973, ημέραν Παρασκευήν, το δράμα τών γεγονότων τού Πολυτεχνείου οδηγείται εις την τραγικήν του κορύφωσιν και την αιμα­τηράν του κατάληξιν.

Εντός τού Πολυτεχνείου η θέσις τών ποικιλώνυμων φατριών και πολιτικών τάσεων σκληρύνεται, ενώ τα διά τού Ραδιοφωνικού Σταθμού εκπεμπό­μενα συνθήματα συγκινούν, προκαλούν, διεγείρουν και κινητοποιούν μάζας λαού εις ομαδικάς συγκεντρώσεις.

Κατά τας μεσημβρινάς ώρας πραγματοποιούνται αι πρώτοι μεγάλαι πορείαι προς Ομόνοιαν και Πολυτεχνείον διά τών μεγάλων αρτηριών Αιόλου, Σταδίου, Πανεπιστημίου, Πατησίων και Αλεξάνδρας. Την 18.00΄ ώραν μέγα πλήθος διαδηλωτών πορεύεται προς το Σύνταγμα. Ανακόπτεται όμως υπό αστυνομικών δυνάμεων η πορεία του και εις την συμβολήν τών οδών Σταδίου ‐ Δραγατσανίου και Κοραή επιχειρείται η βιαία διάλυσίς του.

Κατά την επανακολουθήσασαν συμπλοκήν ρέει το πρώτον αίμα, διότι υπήρξαν εκατέρωθεν τραυματίαι. Κατά τινας μάλιστα μαρτυρίας, μη πλήρως εξελεγχθείσας, ετραυματίσθησαν θανασίμως νεαρά διαδηλώτρια και διαδηλωτής και επυροβολήθη δις Υπαστυνόμος ανεπιτυχώς. Στοιχεία ύποπτα και ανεύθυνα, ομαδικώς ή και ατομικώς ενεργούντα, προβαίνουν εις πράξεις βιαιοπραγίας κατά πολιτών και εις καταστροφάς περιουσιών (θραύσεις βιτρινών και προθηκών καταστημάτων). Ομάς διαδηλωτών επέτυχε και εισήλθε εις το επί τής οδού Αιόλου αρ. 104 Μέγαρον τής Νομαρχίας Αττικής και μετά κόπου εξεβλήθη υπό τών αστυνομικών. Η κατάστασις συνεχώς εκτραχύνεται και καθίσταται επικίνδυνος. Την 19.30΄ ώραν ζητείται υπό τής Αστυνομίας η επι­κουρία τής Χωροφυλακής, ήτις και αναλαμβάνει τήν φρούρησιν διαφόρων δημοσίων καταστημάτων.

Περί ώραν 20.30΄ αρχίζουν αι πρώτοι συγκεντρώσεις και επιθέσεις τών διαδηλωτών κατά τού επί τής συμβολής τών οδών Γ΄ Σεπτεμβρίου και Μάρνη κτιρίου του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως, αίτινες και κατά τρεις διαδο­χικάς φάσεις συνεχίζονται μέχρι τής 22.30΄ ώρας. Επιτυγχάνεται αρχικώς η απόκρουσις και διάλυσις τών δια­δηλωτών δι’ απλών απωθήσεων και χρήσεως αστυνομικών ράβδων, ως και δακρυγόνων αερίων. Κατά τας τελι­κάς όμως φάσεις τών επιθέσεων τούτων γίνεται χρήσις πυροβόλων όπλων, τη εντολή τού Διοικητού τού Μικτού Επιτελείου τού Υπουργείου Στρατηγού Βαρνάβα.

Ως προς τον χαρακτήρα τής τοιαύτης χρήσεως τών όπλων τά υπό των αρμοδίων υποστηριζόμενα σοβαρώς προς την πραγματικότητα αντιτίθενται. Ομιλούν ούτω περί πυροβολισμών εις τον αέρα προς εκφοβισμόν ενώ οι δύο (2) πρώτοι νεκροί εκ τού καταλόγου τών γνωστών θυμάτων έπεσαν εις τον γύρωθεν χώρον και ακόμη υπήρξαν πολλοί τραυματίαι. […] Η κατά τού πλήθους όμως χρήσις τών όπλων διαπιστούται, ως ετονίσθη ήδη, κατά τρόπον αναμφισβήτητον. Πέραν των συγκεκριμένων και επωνύμων θυμάτων, τα επί τών κατέναντι τοίχων και τών αυτόθι επί τών οδών εσταθμευμένων αυτοκινήτων διαπιστωθέντα και εισέτι υπάρχοντα ίχνη εκ προσκρούσεως βλημάτων πυροβόλων όπλων, εις μικρόν από του εδάφους ύψος, καταδεικνύουν το έωλον τού περί εκφοβιστικών βολών ισχυρισμού.

Η ύπαρξις τέλος ελευθέρων σκοπευτών, ελευθέρως εις τον χώρον τού Υπουργείου κινουμένων, καθιστά ύποπτον πάσαν αντίθετον θέσιν. Διότι υπήρξεν αληθώς τραγική εν τη ενεργηθείση ερεύνη η ακόλουθος αποκάλυψις. Άτομον εν πολιτική περιβολή, φέρον κόμην μακράν και γενειάδα, εκράτει μακρύκανον πυροβόλον όπλον και ου μόνον ελευθέρως και ανεμποδίστως, ως εις οικείον και γνώριμον χώρον, εκινείτο μεταξύ των οργάνων του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως, αλλά και επυροβόλει διά τού όπερ έφερε φονικού όπλου εκ διαφόρων σημείων τού κτιρίου και από της ταράτσας, αλλά και εκτός αυτού, κατά τού πλήθους ή και μεμονωμένων διαδηλωτών προς το Πολυ­τεχνείον και την οδόν Αβέρωφ. Τα στοιχεία ταυτότητος και η κακούργος συμπεριφορά τού αδιστάκτου τούτου φονέως βεβαιούνται εκ των συλλεγεισών αποδείξεων.

Από της 20.00΄ ώρας περίπου ήρχισεν η εντός και εκτός του Πολυτεχνείου ρίψις βομβίδων δακρυγόνων υπό τής Αστυνομίας, ενώ η ψυχραιμία και η υπευθυνότης είχον εγκαταλείψει πολλά από τα κατώτερα, ιδία, όργανα της. Ου μόνον εκτύπων ανηλεώς και βαναύσως τους διαδηλωτάς, σοβαράς προκαλούντες εις τούτους κακώσεις, αλλά και επυροβόλουν διά τών όπλων των.

Και είναι εύκολον να κρίνει τις και να παρακολούθησει τήν κατεύθυνσιν τών υπό την δόνησιν παρομοίων ψυχικών εκρήξεων εξαπολυομένων βολίδων! Εις έτερα δε σημεία τών οδών Πατησίων και Αλεξάνδρας πυραί ηνά­πτοντο, οχήματα μετεκινούντο και ανετρέποντο, οδοφράγματα ανεγείροντο, φθοραί και καταστροφαί περιουσιών προεκαλούντο. Και μέσα εις τον ορυμαγδόν αυτόν τής καταστροφής και του ελλοχεύοντας θανάτου έπιπτον οι πρώτοι νεκροί και τραυματίαι. Είναι έργον δικαιοσύνης δε εξ υπαρχής να τονισθεί ότι η τραγωδία δεν υπήρξεν μονόπλευρος και δεν εβάρυνεν μόνον το άοπλον πλήθος και τους διαδηλωτάς, διότι υπήρξαν και περιπτώσεις τραυματισμού αστυνομικών.

Κατά δεκάδας οι τραυματίαι διακομίζονται εις τον πρόχειρον υγειονο­μικόν σταθμόν τού Πολυτεχνείου και εκείθεν προς το Ρυθμιστικόν Κέντρον Αθηνών. Πολλοί δε εξ αυτών εισήρχοντο εις τας γύρωθεν κατοικίας, όπου ευγενείς συνάνθρωποι τούς περιέθαλπον και προσέφεραν τας υπηρεσίας των. Είχεν αρχίσει ήδη η κίνησις τών ασθενοφόρων, δεν υπήρξεν όμως η αναμενόμενη ούτε και ανάλογος προς το μέγεθος τής καταστροφής. Δισταγμός, επιφυλακτικότης, φόβος; Ίσως, διότι και ασθενοφόρα εβλή­θησαν και παρημποδίσθησαν υπό ομάδων πολιτών και τής Αστυνομίας να εκτελέσουν το έργον των.

Άγνωστον τί ακριβώς επηρέασε τήν βούλησιν τών υγειονομικώς υπευθύνων. Υπήρξαν όμως και ενθαρρυντικοί εξαιρέσεις διακεκριμένων πράξεων φιλαλληλίας και αλτρουισμού. Ιατροί τών γύρω περιοχών προσέτρεξαν εις το Πολυτεχνείον, υπείκοντες εις την φωνήν τού ανθρωπιστικού και ιατρικού των καθήκοντος, άγνωστοι και ανώ­νυμοι ιδιώται κινητοποιούνται, αδελφοί νοσοκόμοι προσφέρονται και ιατροί εκ του Ρυθμιστικού Κέντρου κατέρ­χονται εις το Πολυτεχνείον διά να προσφέρουν τάς υπηρεσίας των και παραλάβουν τραυματίας.

Ότε όμως ήρχισεν η διακομιδή τών πρώτων τραυματιών, εις το Ρυθμιστικόν Κέντρο Αθηνών η ανθρωπίνη βαρβαρότης έδειξε το αληθές προσωπείον της, ημαύρωσε και διέσυρε πάσαν έννοιαν φιλαλληλίας και αν­θρωπισμού. Οι τραυματίαι δεν απετέλουν εκεί αντικείμενον περιθάλψεως και μερίμνης, αλλά στόχον καννι­βαλικών εκδηλώσεων εκ μέρους ευάριθμων, εκ των αυτόθι υπηρεσιακώς ευρισκομένων αστυνομικών υπαλ­λήλων, υπό τας ευλογίας και παροτρύνσεις τού τότε διοικητικού Διευθυντού τού Νοσοκομείου, όστις κραδαί­νων παρανόμως περίστροφον, υβρίζων και απειλών και βλασφημών, περιεφέρετο εις τους χώρους τού Νοσο­κομείου ενσπείρων τόν τρόμον. Υβρίζοντο αναιδώς και εκακοποιούντο βαναύσως ου μόνον οι τραυματίαι, αλλά και οι συνοδοί των. Και υπήρξαν περιπτώσεις βαρύτατων τραυματισμών, υπό των «γενναίων» αυτών αστυνομικών προκληθέντων.

Το ανήκουστον όμως και φοβερόν είναι ότι εδολοφονήθη άνθρωπος εν ψυχρώ εκ της κακουργίας των ταύτης. «Γύρω στα μεσάνυχτα τής Παρασκευής, κατατίθεται υπό υπαλλήλου τού Ρυθμιστικού, ένας νέος άνθρωπος ήλθε στο Ρυθμιστικό ζητώντας πληροφορίες για τους δικούς του. Πέσανε επάνω του τρεις αστυφύλακες που ήσαν στο Ρυθμιστικό και τον κομμάτιασαν κυριολεκτικώς στο ξύλο με αποτέλεσμα να πεθάνει. Τον μετέφεραν εν συνεχεία, στον νεκροθάλαμο». Του τραγικού περιστατικού υπήρξαν και άλλοι αυτόπται, οι οποίοι καταθέτουν ομοίως και αποκαλύπτουν μερικούς εκ των δολοφόνων.

Ιατρός χειρουργός Ρυθμιστικού καταθέτει ότι υπέκυψεν εις τας χείρας του τραυματίας διά πυροβόλου όπλου, συνεπεία βαρείας κρανιοεγκεφαλικής κακώσεως εκ ξυλοδαρμού, και υπάλληλος τού ιδίου Νοσοκομείου τονίζει. «Το θέαμα ήτο φοβερό και μας έκανε να ντρεπόμαστε για την κατάντια μας». Εν όψει τής θλιβεράς ταύτης πραγματικότητος οι μεν ιατροί εφυγάδευσαν τούς τραυματίας ή κατεσκεύασαν ψευδώς τα στοιχεία τής ταυτότητος των, ίνα αποφύγουν ούτοι τας εν συνεχεία βεβαίας κακοποιήσεις των, οι δε τραυματίαι απέ­φευγαν να μεταβούν εις Νοσοκομεία ή Κλινικάς. Και ούτω την εντροπήν, περί ης η ανωτέρω κατάθεσις, διεδέχθη ο φόβος τών ασθενών και η εκ των Ναών τής Υγείας απομάκρυνσίς των! Δείγμα και τούτο τής πολιτιστικής εξελίξεως μιάς εποχής.

Ποία όμως ήτο η εξέλιξις τών γεγονότων κατά την ημέραν ταύτην υπό άποψιν υπευθύνου αντιμετωπίσεώς των. Περί ώραν 11.00΄ πραγματοποιείται σύσκεψις εις το γραφείον τού Πρωθυπουργού, παρισταμένων τών Αντι­προέδρων τής Δημοκρατίας και Κυβερνήσεως, των Υπουργών Παιδείας και Δημοσίας Τάξεως, του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και του Αρχηγού τής Αστυνομίας. Μετά δεκάλεπτον προσέρχεται εις την σύσκεψιν και ο Πρόεδρος τής Δημοκρατίας. Και κατά την σύσκεψιν ταύτην αποφασίζεται, καθ’ α υπευθύνως υπό τότε κυβερ­νητικών παραγόντων υποστηρίζεται και κατατίθεται, ότι επ’ ουδενί λόγω θα εχρησιμοποιούντο όπλα, αν προε­βάλλετο αντίδρασις και μόνον εν εσχάτη ανάγκη θα επετρέπετο η χρήσις δακρυγόνων, απαγορευομένης όμως της ρίψεως τούτων εντός τού Πολυτεχνείου.

Η διά τών γεγονότων όμως αναφανείσα ακολούθως πραγματικότης παρουσιάζεται άντικρυς αντίθετος τών εκτε­θέντων θεωρητικών εξορκισμών [αύριο η συνέχεια και η κορύφωσις…]

* Κανένας ίσως απ’ όσους βρέθηκαν τότε εκεί, απ’ όσους ύστερα αποπειράθηκαν να περι­γράψουν ιστορικώς ή λογοτεχνικώς το γεγονός, δεν τό προσέγγισε με τήν αντικειμενικό­τητα, τις κοινωνιολογικές και ψυχολογικές παρατηρήσεις, τη σαφήνεια, το ύφος τής πε­ριγραφής τού νεαρού τότε Εισαγγελέως Δημητρίου Τσεβά στο ιστορικό πόρισμά του (οι υπογραμμίσεις, εδώ με πλά­για στοιχεία, δικές του). Τόσο που όταν το διαβάζεις αγνοείς πως είναι γραμμένο στην καθα­ρεύουσα, η γλώσσα ρέει σαν τού Παπαδιαμάντη…

ΤΡ. - Απόσπασμα από το ΠΟΡΙΣΜΑ τού Εισαγγελέως ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΣΕΒΑ, Παρασκευή 16.11.1973
ΣΧΟΛΙA 5
  1. «Το ανήκουστον όμως και φοβερόν είναι ότι εδολοφονήθη άνθρωπος εν ψυχρώ εκ της κακουργίας των ταύτης». Πραγματικά σε καμία άλλη ιστορία του Πολυτεχνείου δεν θα μπορούσες να βρεις τέτοια περιγραφή και μάλιστα από έναν δικαστικό.

      1. Δεν ήσουν γεννημένος επί χούντας Stoixos. Εγώ αντίθετα νιώθω την ανημπόρια εκείνης της εποχής, το βαρύ χέρι της εξουσίας και το απόλυτο κενό της πολιτικής, Και επειδή ντρέπομαι να δηλώσω αριστερός, ρωτάω «Αριστεροί, πού είσαστε;» σήμερα, κάτω από ένα αποκρουστικό καθεστώς που κυρίως στοχεύει στο κεφάλι κατά την Κατερίνα Γώγου. Και συνεχίζω να ρωτάω «Τι κάνουμε;» Το ΣτΕ δεν θεωρεί αντισυνταγματική την απόφαση απαγόρευσης συγκεντρώσεων πάνω από 3 άτομα σε όλη την επικράτεια, τότε ακούγαμε την Ντόιτσε Βέλλε για να ενημερωνόμαστε, τώρα ούτε αυτό, οι ξένοι δεν ασχολούνται με μας, έχουμε δημοκρατία λένε, γιατί να κάνουν εκπομπές στην ελληνική γλώσσα;

        1. Τα ντόπια ΜΜΕ στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι καθεστωτικά, τα άλλα θεωρούνται από μας τους ίδιους κατευθυνόμενα και αναξιόπιστα και, τι μένει; Ο καθένας ακολουθεί το σχήμα της προτίμησής του που κατέχει την απόλυτη αλήθεια, είναι αδύνατη η συνεργασία απέναντι στον κοινό εχθρό και εγώ, άστεγος, ορφανός και αδέσποτος, τρελαίνομαι, δεν έχω καν την παρηγοριά, την προστασία της ομάδας (για να μην πω «αγέλης» και παρεξηγηθώ).

Το σχόλιό σας...

Η ηλεκτρονική σας διεύθυνση δεν δημοσιεύεται.

Εκείνον τον Δεκέμβρη…

Τού ’44, σαν σήμερα 3 τού μηνός, το ΕΑΜ διαδηλώνει στην Πλατεία Συντάγματος απέναντι στη νέα κατοχή, τών Άγγλων και τού στρατηγού Σκόμπυ. Παρ’ ότι αρχικά την είχε επιτρέψει, η κυβέρνηση │ Βλ. ανάρτηση…